Als ouder kun je vastlopen in een wirwar van hulpinstanties, stress en emoties. Bijvoorbeeld na een vechtscheiding, bij zorgen om je kind met autisme of in een conflict met jeugdzorg. Vaak weet je niet waar je moet beginnen. Tegelijk krijgen hulpverleners steeds meer signalen van ouders die zich niet gehoord voelen. En als gemeente of werkgever zie je mensen uitvallen, zonder dat er een duidelijke ingang is voor steun.
Wij helpen je in dit blog om te begrijpen hoe de buddy-begeleiding van Like a Buddy werkt. Je leest wat een buddy precies doet, hoe het traject verloopt, hoe we kwaliteit waarborgen en waarom steeds meer gemeenten en bedrijven kiezen voor deze vorm van informele ouderondersteuning.
Dit blog is geschreven door Dagmar, mede-oprichter van Like a Buddy. Ik geloof dat als een ouder weer vertrouwen krijgt, die er dan ook echt kan zijn voor het kind en voor zichzelf, ook op het werk. En dat is exact wat wij bieden met de een-op-een buddy-begeleiding
Wat is buddy-begeleiding?
Buddy-begeleiding is tijdelijke, informele ondersteuning van ouder tot ouder. Een buddy is zelf ook ouder, met ervaring in situaties zoals een vechtscheiding, een kind met autisme, huiselijk geweld of jeugdzorg. Die ervaring gebruikt de buddy om naast een andere ouder te staan die nu vastloopt.
Een traject duurt meestal rond de vier maanden en richt zich op het versterken van de zelfredzaamheid van de ouder. Het resultaat is dat ouders zich gehoord en gesteund voelen, minder stress ervaren en weer grip krijgen op hun situatie.
Hoe worden ouders gekoppeld aan een buddy?
We zorgen dat een ouder snel en zorgvuldig wordt gekoppeld aan een buddy die past. Bij Like a Buddy regelen wij de intake, de matching en de begeleiding van het traject. Het begint vaak met een signaal van buitenaf. Een gemeente of werkgever ziet dat een ouder steun kan gebruiken, of een ouder meldt zichzelf bij ons aan.
Daarna kijken we samen naar de situatie en de behoefte van de ouder. Op basis daarvan zoeken we een buddy met een vergelijkbare ervaring. Bijvoorbeeld iemand die zelf ook een kind met autisme heeft, of een scheiding heeft meegemaakt. Die gedeelde ervaring maakt dat er vaak meteen herkenning en vertrouwen is, al vanaf het eerste gesprek.
In de praktijk betekent dit dat een ouder of medewerker na aanmelding vaak binnen een paar weken gekoppeld is aan een buddy. Tijdens het traject blijft een coördinator van Like a Buddy op de achtergrond beschikbaar. Die houdt het overzicht en zorgt dat alles soepel verloopt. Zo kun jij als gemeente of werkgever erop vertrouwen dat de ondersteuning goed geregeld is.
De koppeling is altijd een-op-een en vertrouwelijk. De gesprekken tussen ouder en buddy zijn privé. Dat geeft de ouder ruimte om vrij te praten, zonder bezig te hoeven zijn met wie er meeluistert.
Wat doet een buddy wel en niet?
Een buddy is geen hulpverlener of behandelaar, maar een getrainde ouder. Dat betekent dat een buddy emotionele steun biedt en praktisch meedenkt, maar geen taken overneemt van bijvoorbeeld een psycholoog of jeugdzorgwerker.
Wat een buddy wel doet, is luisteren naar jouw verhaal, meedenken en praktische steun bieden in het dagelijks leven. Een buddy helpt bijvoorbeeld om structuur aan te brengen in alle chaos, zodat de ouder zelf weer overzicht krijgt en stappen kunt zetten. Vaak betekent dit samen ordenen van papieren, afspraken voorbereiden of gewoon er zijn als luisterend oor op moeilijke momenten. Hiermee staat de buddy naast de ouder.
Omdat een buddy praat vanuit eigen ervaring, kan hij of zij dingen zeggen die een professional meestal niet kan. Een hulpverlener zal niet snel zeggen: “Nu moet je stoppen en even luisteren.” Een buddy, zelf ook ouder, kan dat wel zeggen. Juist omdat hij of zij weet hoe het voelt en vergelijkbare situaties heeft meegemaakt. Dat zorgt voor herkenning en vertrouwen. Altijd met respect, maar wel vanuit gelijkwaardigheid. Dat maakt het contact anders.
Een buddy weet wat de ouder doormaakt
Een buddy luistert zonder oordeel en begrijpt wat een ouder doormaakt vanuit eigen ervaring. Professionals kunnen vaak niet zeggen: “Ik weet hoe je je voelt” of “Ik begrijp hoe je je voelt,” simpelweg omdat zij zelf niet in die situatie hebben gezeten. Dat kan irritatie geven bij ouders. Een buddy kan dat wel zeggen. Juist omdat hij of zij zelf ouder is en vergelijkbare dingen heeft meegemaakt. Dat geeft herkenning, opluchting en vertrouwen.
Wat doet een buddy niet?
Tegelijk doet een buddy bewust bepaalde dingen niet. Een buddy stelt geen diagnoses en verleent geen therapie. De buddy neemt geen hulptrajecten of werkzaamheden over van professionals en neemt geen beslissingen namens een ouder. Wel denkt een buddy mee, geeft advies en zorgt voor inzicht in wat er gebeurt, zodat een ouder weer overzicht krijgt.
Een buddy neemt het ook niet helemaal over van de ouder. De buddy loopt tijdelijk mee en kijkt samen met de ouder waar het vastloopt. Vanuit daar werken zij stap voor stap aan meer rust en structuur. Juist doordat het contact tijdelijk is, blijft de focus liggen op het weer zelf kunnen oppakken van het dagelijks leven.
Ouders geven vaak zelf aan wat dit hen oplevert: hun hoofd is minder vol, ze hebben meer overzicht, zien het weer zitten en voelen opnieuw vertrouwen. Kortom, een buddy zit aan de keukentafel, niet in de behandelkamer. Het is informele steun van ouder tot ouder. De buddy luistert, denkt mee en biedt herkenning en praktische handvatten, met respect voor de grenzen van professionele zorg. Zo krijgt een ouder emotionele ondersteuning, naast de professionele hulp die nodig blijft.
Hoe verloopt de selectie en training van buddy’s?
Een veelgestelde vraag is hoe wij zorgen dat buddy’s goed aansluiten bij ouders. Onze werkwijze is daarop ingericht. Vooraf gaan we met elke buddy in gesprek. We nemen de tijd om te kijken naar motivatie, ervaring en of iemand zich prettig voelt in deze rol.
We werken niet met harde eisen, maar met een aantal randvoorwaarden die belangrijk zijn om te kunnen starten als buddy. Die randvoorwaarden zorgen ervoor dat zowel de buddy als de ouder zich veilig en gesteund voelt. Als het voor beide kanten passend is, kan iemand als buddy aan de slag.
Voor de start krijgt elke nieuwe buddy een basistraining. Hierin komen belangrijke vaardigheden aan bod, zoals gesprekstechnieken, grenzen stellen, omgaan met emoties en privacy (AVG). Ook leren buddy’s wanneer ze moeten doorverwijzen naar formele hulp als dat nodig is. Ze worden erop getraind om te luisteren in plaats van problemen over te nemen, en ouders te stimuleren zelf weer stappen te zetten.
Daarnaast staan onze buddy’s er niet alleen voor tijdens een traject. Ze krijgen begeleiding van een buddycoördinator en nemen deel aan intervisie (bijeenkomsten waar buddy’s onderling ervaringen en tips uitwisselen). Zo kunnen ze altijd overleggen als ze ergens tegenaan lopen, en blijven ze zich ontwikkelen. We vragen na elk buddytraject ook feedback van de ouder en van eventuele professionals rond dat gezin, om continu te leren en de kwaliteit hoog te houden.
Dankzij deze selectie, training en begeleiding zijn onze buddy’s goed voorbereid en heel goed in staat om ouders te begeleiden die vastlopen of dreigen om te vallen. Gemeenten en bedrijven kunnen erop vertrouwen dat een buddytraject een veilige en verantwoorde vorm van informele hulp is, die voldoet aan kwaliteitsnormen.
Wat zijn de voordelen voor ouders en professionals?
Een buddytraject biedt grote voordelen voor de ouder zelf en voor de professionals die rondom het gezin betrokken zijn. Voor ouders is het vaak een opluchting. Eindelijk iemand die echt luistert en het begrijpt. Omdat de buddy uit eigen ervaring spreekt, voelt de ouder zich gezien en gehoord in plaats van beoordeeld.
Dit geeft vertrouwen en haalt de schaamte weg: ouders durven eerlijk te vertellen wat er speelt, inclusief hun angst, boosheid of verdriet. Er is minder spanning, waardoor een professional opener kan werken met de ouder.
Rust en overzicht
Een buddy helpt de ouder om weer rust en overzicht te krijgen. Dat begint vaak met een luisterend oor. De ouder voelt zich gehoord door iemand uit de buurt die naast hen staat. Het gaat niet alleen om praktische tips, maar vooral om samen kijken: wat speelt er nu en wat kun je op dit moment doen?
Samen breng je structuur aan. Wat is het grootste knelpunt, wat moet eerst en wat kan later? De buddy helpt bijvoorbeeld bij lastige communicatie met hulpverleners. Vindt een ouder het spannend om een gesprek te voeren met een voogd, of lastig om een brief te schrijven, dan denkt de buddy mee. De buddy helpt mee zodat het duidelijk en rustig wordt verwoord en niet te veel vanuit emotie. Het doel is niet strijden, maar samenwerken met de hulpverlening.
Ondersteuning zit dus vooral in functionele tips die helpen om de communicatie op gang te brengen en de samenwerking goed te laten verlopen. Daarom noemen we onze buddy’s ook een brug. Een brug tussen ouders, informele hulp en de hulpverlening. Ouders geven na afloop vaak aan dat ze door hun buddy minder stress voelen, meer overzicht hebben en weer beter kunnen communiceren met hulpverleners. Ze ervaren dat ze er niet alleen voor staan en dat ze het wel kunnen. Het zelfvertrouwen van de ouder groeit, en dat komt natuurlijk ook de kinderen ten goede.
Ondersteuning tijdens moeilijke gesprekken:
Moet de ouder naar een multidisciplinair overleg met meerdere hulpverleners, een rechtszitting of een lastig overleg bij Jeugdzorg? Een buddy kan mee naar zulke gesprekken om de ouder te ondersteunen. Zulke situaties zijn voor een ouder vaak behoorlijk overweldigend omdat iedereen vanuit zijn eigen expertise naar de situatie kijkt. Dat is logisch, maar voor een ouder kan dat behoorlijk overweldigend zijn. Veel ouders geven aan: “Mijn hoofd zit vol” of “Ik heb geen overzicht meer.” Er komt zoveel op hen af dat ze tijdens zo’n overleg of gesprek niet meer goed kunnen meedenken of reageren.
De buddy zit daar juist namens de ouder. Die kijkt niet vanuit één vakgebied, maar vanuit het geheel. Zo kan hij of zij helpen om de informatie te bundelen, te filteren en overzicht te houden. En misschien nog wel belangrijker: de buddy helpt om de juiste vragen te stellen, zodat het belang van de ouder weer centraal komt te staan.
Voordelen voor professionals
Voor professionals (bijvoorbeeld in wijkteams of jeugdzorg) heeft de buddy-begeleiding ook duidelijke voordelen. Ten eerste daalt de werkdruk op de kleine dingen: buddy’s vangen de telefoontjes en vragen op van ouders in paniek, zodat professionals zich op de complexe taken kunnen richten.
Een buddy “blust de brandjes” thuis, waardoor de maatschappelijk werker of jeugdzorgmedewerker minder heen-en-weer gebeld wordt voor elk dingetje. Dat scheelt enorm in de tijd. Bovendien verbetert de samenwerking tussen ouders en professionals.
Doordat de ouder dankzij de buddy meer vertrouwen en rust heeft, loopt het contact met jeugdhulp minder stroef en meer gelijkwaardig. Misverstanden worden sneller uit de weg geruimd, en iedereen kan zich focussen op het kind.
Hoe werkt begeleiding van een buddy ontlastend voor gemeenten en werkgevers?
Zowel gemeenten als werkgevers (HR/vitaliteit) zien dat buddy-begeleiding ontlastend werkt voor hun organisatie. Voor gemeenten ligt de winst vooral in het voorkomen van zware hulpzorgtrajecten en het besparen van kosten in het sociaal domein. Veel gezinnen lopen vast in een fase waarin er nog geen jeugdhulp betrokken is, maar waarin de druk wel oploopt. Denk aan spanningen door een scheiding, schulden, zorgen over het gedrag van een kind of onveiligheid thuis. Juist in deze fase kan tijdige, informele ondersteuning het verschil maken.
70% van de jeugdzorgkosten ontstaat door escalaties die voorkomen hadden kunnen worden. Door buddy’s in te zetten, krijgen ouders eerder informele hulp, waardoor crisisplaatsingen en dure interventies afnemen.
Een ander belangrijk voordeel van de buddy-begeleiding is de toegankelijkheid. Er zijn geen wachtlijsten. Ouders kunnen direct starten, eerst laagdrempelig in de community en wanneer nodig opschalen naar een buddytraject. Daarna is afschalen weer mogelijk. Dit voorkomt langdurige zorgtrajecten en onnodige inzet van zware voorzieningen.
Voor gemeenten betekent dit minder escalaties, minder crisisinterventies en minder dure trajecten binnen het sociaal domein. Buddy-begeleiding fungeert als een preventieve schakel die zorgt voor rust, stabiliteit en kostenbeheersing, terwijl gezinnen sneller en passender worden ondersteund.
Minder ziekteverzuim en meer werkgeluk
Voor werkgevers zit het voordeel van buddy-begeleiding vooral in het verminderen van ziekteverzuim en het vergroten van werkgeluk. Wat vaak niet zichtbaar is, is dat werkverzuim in veel gevallen thuis begint. Ongeveer één op de vijf verzuimgevallen ontstaat niet door griep, fysieke klachten of een ongeval, maar door langdurige spanning in de thuissituatie. Ouders raken overbelast en vallen uiteindelijk uit, terwijl ze formeel niet ziek zijn.
Het gaat hier om mensen die dagelijks op de werkvloer staan, functioneren en hun verantwoordelijkheid nemen, maar thuis langzaam vastlopen. In deze situaties is een bedrijfsarts of psycholoog vaak niet de juiste eerste stap. Deze ouders hebben geen medische klacht, maar behoefte aan ontlasting, overzicht en iemand die met hen meekijkt.
Buddy-begeleiding sluit precies daar op aan. De buddy biedt informele ondersteuning, een luisterend oor en helpt om praktische en communicatieve stappen te zetten, zodat de druk afneemt voordat iemand uitvalt. Uit ervaring blijkt dat de inzet van één buddy gemiddeld 10 tot 15 verzuimdagen per jaar kan voorkomen. Met een gemiddelde kostenpost van €250 per verzuimdag levert dit al snel een besparing van duizenden euro’s per medewerker op.
Daarnaast ervaren werknemers dat ze serieus genomen worden. Waar de boodschap bij een bedrijfsarts soms blijft steken op “u bent medisch gezond, dus u kunt werken”, laat buddy-begeleiding zien dat de werkgever oog heeft voor de mens achter de medewerker en begrijpt dat problemen zich niet netjes scheiden tussen werk en privé.
Samengevat: de buddy-begeleiding pakt de oorzaak van stress aan voordat die tot verzuim leidt. Dit ontzorgt de werkgever en de werknemer. Je voorkomt langdurige uitval, medewerkers voelen zich gehoord in plaats van afgewezen en uiteindelijk bespaar je kosten door kortere en minder ziektegevallen.
Zijn buddy’s wel professioneel genoeg?
Een begrijpelijke zorg bij dit concept is of een buddy wel voldoende kan aansluiten bij een ouder. Het antwoord is ja: onze buddy’s zijn ouders met ervaring en goed getraind. Voor ons zit de meerwaarde niet zozeer in professionele training, maar in ervaring en inlevingsvermogen. Onze buddy’s zijn ouders die zelf hebben meegemaakt wat er speelt en die zich goed kunnen verplaatsen in een andere ouder.
We werken met een zorgvuldige selectieprocedure. Daarbij kijken we vooral naar motivatie, levenservaring en communicatieve vaardigheden. Het is belangrijk dat het klikt en dat een ouder zich gezien en begrepen voelt. Waar nodig ondersteunen we buddy’s met training en coaching (zoals gesprekstechnieken en omgaan met emoties), zodat zij ouders op een fijne en passende manier op weg kunnen helpen.
Kan de buddy naast een ouder staan?
We kijken niet alleen of iemand ervaring heeft als ouder, maar vooral of iemand echt naast een andere ouder kan staan. Luisteren, afstemmen en ruimte laten voor het verhaal van de ander vinden wij essentieel.
Daarnaast vinden we het belangrijk dat een buddy voldoende afstand heeft tot het eigen traject. Ouders die nog midden in een vechtscheiding zitten of veel spanning ervaren, zijn in onze ervaring nog niet in de positie om een andere ouder goed te ondersteunen. Een buddy moet zelf stevig staan en het eigen proces afgerond hebben.
Ook tijdens het traject houden we hier oog voor. Als blijkt dat het contact te confronterend is of te veel raakt aan het eigen verhaal, kan een buddy altijd stoppen. Die ruimte is er bewust.
De meeste buddy’s die bij ons aangesloten zijn, hebben hun ervaringen al jaren geleden opgedaan. Juist daardoor kunnen zij met rust, overzicht en betrokkenheid naast een andere ouder staan.
Belangrijk om te benadrukken: buddy’s vervangen geen professionals, ze vullen aan. Ze behandelen niet en nemen geen beslissingen over zorg; ze zijn er om emotionele en praktische steun te geven. Dit doen ze op een wijze die aansluit bij professionele standaarden en bij de leefwereld van de ouder.
Begeleiding van de buddy
Wij investeren niet alleen in een goede selectie, maar ook in begeleiding gedurende het hele traject. Dit geldt zowel voor de buddy als voor de ouder. Een organisatie of gemeente hoeft hier niets extra’s voor te organiseren; dit is onderdeel van onze werkwijze.
Tijdens een buddytraject is er ruimte voor intervisie, coaching en begeleiding. Als een buddy ergens vastloopt, twijfels heeft of vragen ervaart in het contact met een ouder, kan die altijd terecht bij een buddycoördinator. Zo zorgen we ervoor dat situaties niet blijven liggen en dat een buddy zich gesteund voelt.
Conclusie:
De begeleiding door buddy’s werkt omdat het een persoonlijke, gelijkwaardige en praktische vorm van hulp is die een gat vult tussen thuis en de formele hulpverlening. Ouders die vastlopen krijgen snel een buddy naast zich die hen begrijpt en weer op weg helpt. Dat gebeurt op een informele manier met oog voor de ouder.
Gemeenten en werkgevers zien de positieve impact: minder uitval, lagere kosten en tevredener ouders en medewerkers. Zo bewijst Like a Buddy in de praktijk dat ouders sterker worden als ze steun krijgen van iemand die het zelf heeft meegemaakt en dat iedereen daar uiteindelijk beter van wordt.
Wil je verkennen wat buddy-begeleiding kan betekenen voor jouw organisatie of gemeente?
Neem contact met ons op voor een gesprek. We denken graag mee over een aanpak die past bij jullie praktijk.
